ورزش همراه با ارتودنسی مانعی ندارد ولی باید از ورزش هایی که امکان ضربه به سر و صورت وجود دارد اجتناب کرد در صورت استفاده از دستگا ه های نگهدارنده ارتودنسی بهتر است هنگام ورزش از دهان خارج شوند اگر در هنگام ورزش به علت ضربه شدید دچار لقی دندان شدید بهتر است دستگاه نگهدارنده خود را در دهان قرار دهید تا از حرکت بیشتر دندان ها جلوگیری شود و فورأ به متخصص ارتودنسی خود مراجعه کنید اگر به صورت حرفه ای ورزش های پر برخورد انجام می دهید استفاده از mouthgaurd توصیه می شود
تشخیص به معنای تعیین و مشخص نمودن ماهیت یک بیماری می باشد در ارتودنسی آنچه به عنوان بیماری شناخته می شود یک به هم ریختگی یا عدم هماهنگی دندان ها می باشد که اگر چه بیماری نیست ولی متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) می داند باعث مشکلات زیبایی و جویدنی می شود که می تواند آن را به صورت یک مشکل ناتوان کننده عنوان سازد
به منظور تعیین ویژگی های ناتوان کننده مشکلات ارتودنسی لازم است وضعیت صحیح شناخته شود درک این مساله برای متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) ضروری است که وضعیت صحیح در طبیعت یک محدوده می باشد و وضعیت نرمال یا طبیعی یک نقطه نیست ( افراد با مشخصات متفاوت می توانند در محدوده طبیعی و بدون مشکل ارتودنسی قرار گیرند )
از نقطه نظر زیبایی متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) در گذشته اساس تشخیص خود را بر مبنای اندازه گیریهای رادیولوژی قرار می دادند که در دهه های گذشته از نمونه های جمعیتی نامشخص بوده اند به دست آمده است مقدار عددی مطلق اندازه ها القا کننده درمان نمی باشد بلکه تفسیر دقیق این داده ها و تمام اطلاعات به دست آمده از معاینه کلینیکی ارتودنسی و سایر مدارک درمانی بیمار است که بیان گر مسیری برای نیل به طرح درمان صحیح ارتودنسی می باشد
در ارتودنسی به منظور نیل به یک تشخیص صحیح بیمار به عنوان یک مجموعه و به طور کلی مورد ارزیابی قرار می گیرد هر فاکتوری که ممکن است جزئی از علت مشکل یا در آن دخیل باشد یا اینکه درمان ارتودنسی را تحت تاثیر قرار دهد مورد بررسی قرار گیرد متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) در این روش اطلاعات را از طریق تاریخچه پزشکی و دندانپزشکی معاینه کلینیکی و مدارک که شامل قالب ها و عکس ها و رادیوگرافی می باشد جمع آوری می کند
تشخیص و لیست مشکلات مبنا و اساس اهداف درمان ارتودنسی می باشد و طرح درمان ارتودنسی که متعاقب آن ارائه می شود به طور اختصاصی منطبق با نیازهای هر بیمار است متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) باید تلاش کند که از قرار دادن همه بیماران در یک طبقه و گروه خاص اجتناب کند چرا که در این روش تشخیص ساده انگاشته شده و منجر به اتخاذ درمان های استاندارد شده مشخصی برای همه بیماران می گردد
متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) می داند از دیدگاه اهداف درمانی ارتودنسی یک یا چند طرح درمان مختلف را می توان تعیین کرد به نحوی که هر کدام اساسا به سازمان دهی توالی شیوه ها و روش هایی که برای نیل به اهداف مطلوب مورد نیاز است کمک می نماید رضایت آگاهانه بیمار ارتودنسی که مشتمل بر توصیف مزایا معایب و خطرات هر کدام از طرح درمان ها م باشد در نهایت تعیین کننده انتخاب درمانی نهایی است
متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) مجبور است در محدودیت و الزامات خاصی که توسط عوامل مختلف ایجاد می شود عمل نماید محدوده بافت نرم فقط امکان مقدار خاصی تصحیح را فراهم می سازد در موارد نیاز به حرکات عمده ارتودنسی ممکن است از سایر انتخاب های درمانی مانند جراحی استفاده شود که اگر چه این روش توانایی ایجاد حرکات وسیع تری را دارد ولی این توانایی باز هم توسط محدوده بافت نرم محدود می گردد در کل با توجه به کلیه محدودیت ها هدف نهایی در ارتودنسی نیل به بهترین تعادل زیبایی دندانی فکی می باشد
اصول و مفاهیم بیومکانیک ارتودنسی همیشه برای حرکت دادن دندان طراحی نمی شود در موارد ویژه ای هدفمتخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) ممکن است نگه داشتن موقعیت دندان های خاص در قوس باشد که این دندان ها به عنوان پایه برای کشیدن یا راندن سایر دندان ها به کار می روند چندین نوع پایه در ارتودنسی به کار می رود 1) پایه خارج دهانی که در آن از ساختار های استخوانی صورت استفاده می شود 2) پیچ های داخل دهانی که بینهایت پایدار می باشند 3) پایه های دندانی که از یک گروه دندان به عنوان پایه برای حرکت سایر دندان ها استفاده می شود
پایه دندانی را می توان به واسطه افزودن به تعداد دندان ها موجود در گروه دندان های پایه یا به واسطه ایجاد زاویه خاص در ناحیه دندان های پایه افزایش داد عموما هنگامى که که از تعداد دندان بیشترى ( سطح ریشه بیشتر ) برأى حرکت دادن دندان هاى کمتر ( سطح ریشه کمتر ) استفاده مى شود گروه دندان هاى کمتر بیشتر حرکت مى کنند
در حال حاضر تعداد بالغینى که در صدد درمان هاى ارتودنسىبر مى آیند رو به افزایش است در این گونه بیماران دستگاه هاى خارج دهانی جایگزین مناسب و کاربردى نمى باشند لذا متخصص ارتودنسى ( دکتر ارتودنسى ) بایستى از تمامى منابع موجود مانند درگیر نمودن و وارد کردن دندان هاى اضافه در درمان یا استفاده از پیچ هاى داخل دهانى و غیره استفاده نماید لذا در بالغین طراحى دندان هاى گروه پایه و دندان هاى گروه حرکت حائز اهمیت حیاتى مى باشد
حرکت ارتودنسی دندانها ناشی از اعمال نیرو به دندانها مى باشد وسایل درمانی که متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) انتخاب کرده و به کار برده و آنها را فعال می سازد چنین نیروهایی اعمال می دارند دندانها و بافت های اطراف آنها به این نیروها به واسطه یک واکنش بیولوژیک پیچیده که در نهایت منجر به حرکت دندانها در طول استخوان آنها می شود پاسخ می دهدسلولهای اطراف دندان که به نیروهای اعمال شده پاسخ می دهند نسبت به طرح براکت شکل سیم یا آلیاژ وسایل ارتودنسی حساس نبوده بلکه فعالىت آنها منحصرأ بر اساس stress و strain صورت گرفته در محیط شان مىباشد به منظور نیل به یک پاسخ بیولوژیکی دقیق بایستی تحریکات دقیق و اصول مکانیکی صحیح به کار گرفته شود پیچیدگی و تنوع پذیری همراه با سیستمهای بیولوژیکی پشتوانه دقت کلینیکی در کاربرد هر گونه تحریکی بوده واز آن حمایت می نماید کاهش فاکتور های ناشناخته در ارتباط با روند و انجام درمان ارتودنسی می تواند سبب کاسته شدن از تنوع پذیری در پاسخ درمان متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) گردد آگاهی از اصول مکانیکی نیروهای به کار گرفته شده برای کنترل درمان ارتودنسی ضروری است
اساس ارتودنسی بر کاربرد کلینیکی عقاید مکانیکی استوار است مکانیک شاخهای از علم است که توصیف کننده اثر نیروها روی اجسام می باشد بیو مکانیک دلالت بر علمی دارد که در ارتباط با سیستم هابیولوژیک است درمان ارتودنسی نیروها را به دندان هااعمال مى دارد نیرو ها به واسطه انواع مختلفی از دستگاه های ارتودنسی ایجاد مىشود مورد مشابه این امر کاربرد داروها در پزشکی است دارو ها به منظور نیل به یک پاسخ بیولوژیکی خاص به کار می رود و با کمک آنها علایم یا مشکلات بیمار بر طرف شده و بهبود می یابد تجویز منطقی و صحیح داروها نیازمند درک مکانیسم فعالیت عوامل دارویی به منظور دستیابی به نتایج کلینیکی مطلوب است متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) نیز وابسته به کاربردی مشابه از سیستم های نیرویی مکانیکی برای حصول موفقیت درمان می باشند
طول دوره درمان ارتودنسی هنوز حدود دو سال می باشد در صورت اعمال اصول بیو مکانیک در مکانوتراپی نه تنها ممکن است زمان درمان کاهش یابد بلکه طرح درمان های اختصاصی تر مرتبط با هر بیمار می تواند برای نیل به نتایج قابل پیش بینی تر به کار رود کاربرد صحیح اصول بیومکانیک کارآیی درمان را به واسطه طرح ریزی درمانی بهبود یافته و ارایه مراقبت های لازم افزایش مى دهد درک و شناخت چندىن اصل مکانیکى پاىه به منظور فهم ارتباط کلینىکى بىومکانىک با ارتودنسى ضرورى است اولىن اصل مرکز مقاومت است تمام اجسام داراى مرکز ثقل مى باشند مرکز ثقل نقطه اى است که براى حرکت دادن خطى ىک جسم آزاد بدون اىجاد چرخش در جسم نىروى اعمال شده به آن بایستى از اىن نقطه عبور کند لذا مرکز ثقل نقطه تعادل جسم مى باشد دندانى که در سىستم نگهدارنده استخوان واقع است ىک جسم آزاد نمى باشد چرا که به واسطه استخوان محصور و محدود شده است پس درارتودنسى مرکز مقاومت همان مرکز ثقل بوده و معادل نقطه تعادل مى باشد
تفاوت جنسی در زمینه میزان نمایان شدن دندان های قدامی چنین بیان می دارد که در زنان در تمام سنین نسبت به مردان به طور معنی داری میزان نمایان شدگی در دندان های فک بالا بیشتر و در دندان های فک پایین کمتر می باشد vig متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) در گروهی از بالغین درمان ارتودنسی شده دریافتند که نمایان شدگی دندان های قدامی بالا در حالت معمولی در زنان تقریبا دو برابر مردان است ولی در مردان میزان نمایان شدگی دندان های قدامی پایین بسیار بیشتر بود توصیه شده است که قبل و پس از درمان ارتودنسی از روشی استاندارد برای رکوردگیری ثبت میزان نمایان شدگی دندان ها در حالت معمولی و لبخند استفاده گردد و این امر به متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) در زمینه اجتناب از اثرات درمانی ناخواسته بر روی چگونگی نمایان شدن دندان ها کمک می نماید از بیمار خواسته می شود حداقل در دو موقعیت قبل از تهیه عکس یک وضعیت لبی را به خود بگیرد در زمینه توصیف حالات معمولی و گفتگو و لبخند می توان از تهیه یک فیلم کوتاه بهره برد با این وجود بیشتر بیماران قادرند به طور منطقی وضعیت قابل تکرار لبی را به خود بگیرند و در این حالت است که هنوز عکس ها اطلاعات کلینیکی حایز اهمیتی را فراهم می سازند
estheticsکه از واژه ای یونانی برای توصیف درک و بصیرت مشتق شده است دلالت بر زیبایی و دلنشینی مى کند این مقوله را مى تواند از دو جنبه مورد نظر قرار داد زیبایی عینی که دیده مى شود و زیبایی زیبایی ذهنی که بستگی به تصور فرد مشاهده کننده از زیبیی دارد تکنیک های نوین ارتودنسی باید فراهم کننده زیبایی عینی برای کل ناحیه سر و صورت باشد که این امر در بر گیرنده یکنواختی و فرم و ساختار و هماهنگی و رنگ و عملکرد و نمایان شدگی دندان ها مى باشد به علاوه خلق زیبایی ذهنی منطبق با الویت هاى فردی متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) ممکن است معیار زیبایی حاصل از درمان برای هر بیمار را تقویت مى کند Lombardi در زمینه توضیح و توصیف اصول درک دیداری و کاربرد بالینی آن در زیبایی دندانی صورتى در ارتودنسی بیان داشت که قضاوت جزیی و دقیق در مورد زیبایی فقط با مشاهده بیمار از روبرو هنگام گفتگو و در حالات مختلف صورتی و هنگام خنده امکان پذیر مى باشد روشی که. به طور سنتی توسط متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) استفاده مى شود مشاهده بیمار از بالا و عقب مى باشد روشی نادرست بوده و بطور مشخص با آنچه از درک صحیح وضعیت بیمار در آیینه یا توسط سایر افراد در تعاملات اجتماعی معمولی حاصل مى شود متفاوت مى باشد
به عنوان مثال امکان حصول به اطلاعاتی کافی در مورد جزییاتی مانند وسط بودن خط دندانی فک بالا و پایین و انطباق آنها با خط وسط صورت و تقارن دتدان های دو طرف وجود ندارد مگر اینکه بیمار به طور مستقیم از روبرو مشاهده شود در واقع امکان مشاهده چشم در چشم مستقیم دندانی هنگام قرار گیری بیمار در صندلی دندانپزشکی وجود دارد با این روش امکان بررسی فاکتورهای زیبایی ارتودنسی حایز اهمىت فراهم مى شود تعدادی از این فاکتورها عبارتند از : ارتفاع تاج دندان های قدامی فک بالا و پایین - موقعیت و قرینگی لبه لثه دندان های قدامی بالا و پایین - شیب محوری تمام دندان های قدامی - خط میانی دندانی فک بالا نسبت به فک پایین و کل صورت - هماهنگی قدام به خلف انحنای نمایان شدگی دندانی
پس از مطالعه دقیق این جنبه ها متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) مى تواند خم های مورد نیاز در سىم های ارتودنسی اعمال کرده و هر روش ضروری دیگرى را برای زیبایی انجام دهد برای بررسی نمایان شدگی دندان ها هنگام صحبت و لبخد ، میزان فضای خالی گوشه دهان هنگام لبخند در صورتی که بیمار مقابل متخصص ارتودنسی ( دکتر ارتودنسی ) نشسته یا ایستاده باشد توصیف بعضی از جنبه های لبخندی که به طور معمول مطلوب بنظر مى آید برای بازسازی وضعیت زیبایی دهان سودمند است در اینجا به بعضی استانداردها به عنوان اصول راهنما جهت اعتلای زیبایی دندان ها مى پردازم
استفاده از نخ دندان به منظور تمیز کردن سطوح بین دندان ها و زیر لثه ها قبل زا مسواک زدن ضروری است . نخ دندان مخصوص ارتودنسی شامل سه قسمت است :
یک
سر سوزنی چند سانتی متری ، یک بخش اسفنجی شکل و نهایتا خود نخ دندان .
ابتدا نخ دندان را از سر سوزنی شکل آن از زیر سیم عبور داده ، سپس دو طرف
نخ دندان را دور انگشت های نشانه دستها می پیچیم .
آنگاه به کمک یک حرکت اره ای و به شکل مورب و به آهستگی نخ دندان را از تماس بین دندانها عبور می دهیم .
سپس
با حرکات بالا و پایین ( دقت شود جلو و عقب اشتباه است) در حالیکه نخ
دندان به دندان چسبیده است ، آن را به زیر لثه برده, این ناحیه را تمیز می
کنیم .
بطور ایده آل صبح ها پس از صبحانه و شبها قبل از خواب بایستی از نخ دندان استفاده کرد.
با توجه به طریقه جفت شدن دندانهای بالا و پایین بر روی هم، انحراف از خط وسط صورت ، اصلاح روابط فکی و اسکلتی به ندرت درمان ارتودنسی تک فک توصیه میشود
سیستم دیمون(Damon system) یکی از سیستم های رایج اصلاح مشکلات دندانی است. این روش درمان از روش هایی است که نیاز به کش برای اتصال سیم به براکت دندانی ندارد.این روش می تواند در کاهش اصطکاک موثربوده و باعث تسهیل حرکت دندان شود.با حذف کش ها امکان جذب غذایی نیز کمتر شده و بهداشت دهانی آسان تر می شود. از نظر عده ای عدم اتصال کامل سیم به براکت باعث می شود تا امکان رفع کامل نامرتبی دندان قراهم نشود.و همچنین تبلیغ در خصوص آسان تر شدن بهداشت می تواند تاثیر منفی در الگوی بهداشت دهان افراد داشته باشد. روش درمان: در این روش درمان ارتودنسی با نیروی بسیار کم آغاز می شود.ترکیب جنس سیم های مورد استفاده در این روش از مس،نیکل،تیتانیوم است.فرم این سیم ها از فرم قوس دندانی بزرگتر است. بنابراین امکان گسترش قوس دندانی را فراهم می کند.نیروی کم این سیم ها باعث واکنش بهتر الیاف نگهدارنده دندان ها می شود و سازگاری بافتی بهتری فراهم می کند.